Hilde de Saeger

💬 Biografie
Klinisch psycholoog en psychotherapeut, opgeleid aan de KU Leuven, met een postmaster in psychodiagnostiek. Sinds 1998 werkt ze bij De Viersprong, een gespecialiseerd centrum voor persoonlijkheid, gedrag en gezin, waar ze zich richt op (psycho)diagnostiek en Therapeutische Psychologische Onderzoek Ze is internationaal actief als supervisor, trainer, docent en spreker op het gebied van psychodiagnostiek en TPO.  Ze is bestuurslid van verschillende nationale en internationale vakverenigingen waaronder het Therapeutic Assessment Institute (Austin).Tevens is zij Honorary Fellow van de Universiteit van Amsterdam, waar zij in 2019 promoveerde op Therapeutic Assessment bij cliënten met persoonlijkheidsstoornissen.

🎤Presentatie: Was verwondering niet het begin van alle…?
Wat als de grootste bedreiging voor psychodiagnostiek niet de complexiteit van cliënten is, maar onze behoefte aan zekerheid? In naam van evidence-based werken is het ggz-landschap de afgelopen decennia steeds verder geprotocolleerd en gemanualiseerd. Dit heeft geleid tot een verschraling van zorg, kennis en ambitie. Tegelijkertijd komt in wetenschappelijk onderzoek steeds opnieuw naar voren dat (therapeutische) verandering niet primair ontstaat door het volgen van protocollen.

Juist relationele processen, waarbij agency — ofwel verantwoordelijkheid — bij de cliënt wordt vergroot, blijken bepalend voor verandering. De cliënt voelt zich daarbij geëngageerd als een gelijkwaardige participant.

Van de behandelaar wordt een nieuwsgierige, niet-wetende attitude verwacht. Het verdragen van onzekerheid is daarbij noodzakelijk.

Deze inzichten zijn niet nieuw. Al in 1997 stelden Finn en Tonsager, de grondleggers van Therapeutisch Psychologisch Onderzoek, dat cliënten vooral profiteren wanneer psychodiagnostiek fundamentele menselijke motieven aanspreekt. Het gaat daarbij om de behoefte aan zelfverificatie, zelfversterking en zelfeffectiviteit. In een kwalitatieve studie uit 2016 wordt dit bevestigd. Cliënten geven aan vooral belang te hechten aan: zich gelijkwaardig behandeld voelen, zich gezien en gevalideerd weten, nieuwe inzichten over zichzelf ontwikkelen en een herwonnen gevoel van agency ervaren.

Ondanks deze wetenschappelijke evidentie heeft psychodiagnostiek moeite om deze kennis te integreren. We blijven zoeken naar “zekerheden”.

Therapeutisch Psychologisch Onderzoek biedt een antwoord op deze lacune. Het stelt de cliënt centraal en omarmt een niet-wetende, nieuwsgierige attitude van de behandelaar, ten dienste van de cliënt. Het gaat voorbij aan het afvinken van symptomen. Via multimethodisch, multisystemisch en multiconceptueel werken wordt gezocht naar een nieuw en meer passend narratief voor de cliënt.

Daarmee nodigt Therapeutisch Psychologisch Onderzoek ons uit om psychodiagnostiek opnieuw te begrijpen als een relationeel en betekenisgevend proces, waarin onzekerheid geen tekort is maar een voorwaarde voor ontmoeting en verandering. Door afstand te nemen van de illusie van zekerheid en ruimte te maken voor nieuwsgierigheid en gezamenlijke betekenisconstructie, kan psychodiagnostiek opnieuw bijdragen aan zorg die niet alleen benoemt, maar ook verklaart en bekrachtigt.